Je staat net op de been na een operatie of blessure, en je arts geeft je een paar elleboogkrukken mee.
Even later sta je in de gang van het ziekenhuis met die onhandige stokken en denk je: hoe moet dit ook alweer? Geen zorgen, je bent niet de enige. Het instellen en veilig gebruiken van elleboogkrukken lijkt ingewikkelder dan het is, maar het is wel cruciaal voor je herstel. Doe je het verkeerd, dan belast je je schouder te veel of verlies je je evenwicht. Doe je het goed, dan beweeg je soepel en veilig. In dit artikel lees je precies hoe je je krukken afstelt, hoe je ermee loopt en waar je op moet letten, allemaal in helder Nederlands zonder moeilijke woorden.
Elleboogkrukken, soms ook polskrukken genoemd, zijn ontworpen om je arm en schouder te ontlasten.
Ze worden vaak voorgeschreven na een polsbreuk, een schouderoperatie of bij een flinke verstuiking. Het doel is simpel: de pijn verminderen en je mobiliteit vergroten zodat je sneller herstelt. De kosten kunnen verschillen. Basis modellen van aluminium vind je vaak al voor tussen de 15 en 30 euro.
Wil je meer comfort, kies dan voor ergonomische modellen met zachte handvatten en verstelbare sluitingen; deze kosten meestal tussen de 30 en 60 euro. Sommige zorgverleners, zoals Medipoint, bieden ook huurmogelijkheden aan, vaak voor een paar euro per week. Handig als je ze maar tijdelijk nodig hebt.
Een verkeerde hoogte is de nummer één oorzaak van pijn aan je schouder en rug. Volg deze stappen om je krukken perfect af te stellen.
Zet je voeten op heupbreedte en laat je armen ontspannen langs je lichaam hangen. Je schouders moeten laag en ontspannen zijn, niet omhoog getrokken. Je handvat moet op dezelfde hoogte komen te liggen als de plooi van je pols.
Je elleboog moet hierbij licht gebogen zijn (ongeveer 15 tot 30 graden).
Een handige truc: hou je arm gestrekt langs je lichaam en vouw je elleboog in een hoek van ongeveer 30 graden; precies op die plek moet het handvat zitten. De meeste elleboogkrukken hebben een schroefmechanisme of een drukknop onder aan de schacht. Draai de dop los om de hoogte aan te passen. Let op: de streepjes of cijfers op de buis geven de hoogte aan, maar vertrouw vooral je eigen gevoel.
Zodra de hoogte goed is, draai je de dop stevig vast. Controleer of beide krukken op exact dezelfde hoogte staan; een verschil van een halve centimeter kan al voor scheefstand zorgen.
De manchet is de beugel die om je onderarm rust. Deze moet ongeveer 2 tot 5 centimeter onder je elleboogplooi zitten. Te hoog zit in de weg bij het buigen, te laag geeft onvoldoende steun. Zorg dat je je arm comforteel in de manchet kunt laten rusten zonder dat je hoeft te persen.
Nu je krukken goed staan, is het tijd om te bewegen. Dit klinkt logisch, maar er zijn een paar gouden regels die je veiligheid garanderen.
Draag altijd stevige schoenen met een platte zool. Ga nooit op slippers of sokken lopen; je hebt grip nodig aan de onderkant van de krukken en stabiliteit onder je voeten. De rubberen dopjes aan de onderkant van de krukken slijten na verloop van tijd; controleer dit regelmatig en vervang ze als ze glad worden.
Hou je rug recht en kijk vooruit, niet naar de grond. Span je buikspieren licht aan om je evenwicht te bewaren.
De krukken moeten altijd naast je lichaam staan, niet te ver naar voren of opzij.
Er zijn drie manieren om te lopen, afhankelijk van wat je arts of fysiotherapeut adviseert: Als je maar één kruk nodig hebt, zet je deze altijd aan de gezonde kant van je lichaam. De kruk fungeert als een derde been. Zet de kruk vooruit, en zet tegelijkertijd het aangedane been naar voren, gevolgd door het gezonde been. Zo ontstaat een stabiele driehoek.
Trappen zijn vaak de grootste uitdaging. De basisregel is simpel: opwaarts met de goede kant, neerwaarts met de kwetsbare kant.
Zet je krukken stevig op de trede. Zet je gezonde been op de volgende trede, en til je aangedane been erachteraan.
Heb je ook een rollator op de juiste hoogte ingesteld voor je dagelijkse wandelingen? Je krukken blijven als laatste steun op de trede waar je vandaan komt. Zet je krukken op de lagere trede.
Zet je aangedane been naar beneden (mits dit mag), en zet daarna je gezonde been erbij. Je krukken blijven als stabilisator op de trede waar je op staat. Tip: Gebruik altijd de leuning als die beschikbaar is. Hou één kruk vast onder je oksel en gebruik de leuning met je andere hand.
Goed onderhoud voorkomt ongelukken. Controleer je krukken wekelijks:
Naast lopen zijn er dagelijkse handelingen die anders gaan. Plaats je krukken binnen handbereik, maar niet onder je stoel.
Ga zitten door achteruit te lopen tot je benen de stoel raken.
Om op te staan, zet je de krukken stevig op de grond, leun naar voren en duw jezelf omhoog met je gezonde arm en benen. Draag geen tas over je schouder van de aangedane arm. Gebruik een crossbody-tas die je over je gezonde schouder hangt, of een rugzak.
Zo blijven je handen vrij voor de krukken. Als je geen leuning hebt, is het slim om iemand te vragen om je tas te dragen of om de krukken voor je naar boven te brengen. Focus op je evenwicht en neem de tijd.
Je lichaam verandert tijdens het herstel. Misschien zwellen je armen nog wat af of bouw je spierkracht op. Stem je krukken regelmatig opnieuw af.
Voel je tintelingen in je handen of pijn in je schouders? Dan is de hoogte vaak nog niet goed.
Merkt je dat de doppen aan de onderkant versleten zijn? Vervang ze direct. Een versleten dop kan zomaar wegschuiven op een gladde vloer, met een valpartij als gevolg. Je kunt nieuwe doppen kopen bij een thuiszorgwinkel of drogist.
Elleboogkrukken zijn een uitstekend hulpmiddel om je mobiliteit terug te krijgen, maar ze vereisen de juiste instelling en techniek. Door je krukken op polshoogte af te stellen, je rug recht te houden en de juiste looppatronen te gebruiken, voorkom je blessures aan je schouders en rug.
Vergeet niet om je krukken regelmatig te controleren en altijd de instructies van je fysiotherapeut op te volgen. Met een beetje oefening loop je binnen de kortste keren weer stabiel en zelfverzekerd.